19 Nisan 2020 Pazar



KARANTİNA GÜNLERİNDE EKŞİ MAYA  EKMEK YAPIMI

16 Mart 2020 'den beri malum korona salgını nedeniyle evdeyim. İlk günler evde tamir edilecek ne varsa yaptım, oyalanmak için her yolu denedim. 1 ayı devirince hem zaten hep sorun olan ekmek teminine çözüm üreteyim hem de oyalanayım diye evde ekmek yapımına, sonra da ekşi maya üretip ve bakım işine giriştim.

EKŞİ MAYA:

Eşim kuru maya ile yaptığım ekmekten midesi rahatsızlanınca ekşi maya yapmaya karar verdim. Youtube' dan ilk karşıma çıkan 4 nohutlu tarif ile başladım..

1/2 litrelik bir kavanoza
1 kaşık beyaz
1 kaşık tam buğday unu
4 adet yemeklik nohut
Yeterince içme suyu

Her gün un miktarını artıra artıra devam ettim. Sanırım 4. gündü, mayada yavaş yavaş hareketlenmeler başladı. Kavanozun küçük geleceğini tahmin etmek çok zor değildi, 1 lt.lik kavanoza aktardım. 5. ya da 6. gün nohutları çıkardım, sonra yine devam. Sanırım 7. gün mayamın hali şöyle oldu:

Artık durduramıyordum. Her gün mayayı besliyor, bir kaç saat sonra böyle taşıyordu. İnternette biraz araştırınca mayanın bir kısmının atılması gerektiğini öğrendim. Bu beni rahatlattı, Zaten 10.günün sonunda buzdolabına kaldırdım. Dolapta mayam sakinleşti.


İLK EKŞİ MAYA EKMEĞİM

Yıllardır evinde ekşi maya besleyen büyük teyzeme uzun uzun, tekrar tekrar anlattırdım. Yine de not almadığım için bir sürü hata yaptım. Hatalarıyla yaptıklarımı anlatayım:

Kapaklı bir cam kaba mayadan 200 gr alıp üzerine 200 gr beyaz un koyup ayran kıvamına gelecek şekilde su ekledim, tahta kaşıkla karıştırdım. Sonra tekrar buzdolabına koydum. 24 saat sonra bu "ön mayayı" alıp üzerine 500 gr un koydum. Su koymama gerek kalkmadı, 5 dk yoğurdum. Bu hatalar zincirinin 1. halkası. Ön mayayı buzdolabından çıkardıktan sonra 4-5 saat bekletmek lazımmış. Bir sonrakinde gördüm, karışım belli bir süre sonra baloncuk baloncuk alıp kabarıyor. 

Benim hamur yaptığım hataya rağmen baya güzel oldu, yanmayan fırının içinde 3-4 saat beklettim. Sonuç şöyle:


Hamurun yarısından biraz azını pizza için ayırdım. Elimle açtığım hamuru 2 parça şeklinde pişirme kağıdı serili fırın tepsisine yaydım. Problem şu: genleşmiş hamuru mıncıklamak yaymak sıkıntı. Yine de başarılı şekilde ankastre fırın tepsisini tam kaplayacak şekle getirmeyi başardım. Tabii bazı yerleri kalın bazı yerleri çok ince oldu. Bu şekilde yanmayan fırında 1 saat kadar beklettim. Daha sonra içini döşemek için dışarı çıkardım. Kavanozda yaz domatesi, dondurucudan yaz biberi, sucuk ve kaşar peynirinden oluşan malzemesini döşeyip fırına attık. Bir kaç dakika sonra "Aslında kızgın fırına atmalıydık deyince, kontrol ettim, fırının henüz 70 derece civarında olduğunu görünce çıkarmaya karar verdik. Fırın 200 dereceye gelince tekrar attık. Tabii ki bu da bir hata. 15 dk'da pişti. Sonuç aşağıda. Eşim çok beğendi, iltifatı kıttır, o nedenle bu tespit çok önemli.  




Onu çıkarıp daha önce kalan hamurdan elimle 2 adet mini ekmek şekline getirmeye çalıştığım nesneleri fırına attım. Öncesinde elimi suyla ıslatıp hamurlara sürdüm, üzerine yulaf ezmesi ve un serpiştirdim. BÜYÜK HATA ekmekleri fırına çizmeden attım. Sonuçta içinden çatlamalar olduysa da mini mini güzel 2 ekmeğim oldu. HATA fırının tabanına su koymadım. Sonuçta ekmekteki etkisini fark edemiyorum ama, bilemedim. Ekmekler de şöyle görünüyorlar:



Bu ekmekler de eşimden tam not aldı. İnsan uzun uzun emek vererek bir şey yaptığında  beğenilsin istiyormuş. Bunu biliyordum ama bu vesile ile iyice anladım.


EKŞİ MAYANIN DEVAMI

Bu yazımı bir süre daha güncellemem gerekebilir. Çünkü ekşi maya sürekli bakım isteyen ve kesin bir standardı olmayan bir yapı.

Yukarıda anlatmayı unuttuğum bir şey var: Yaptığım her hamurdan yumurta büyüklüğünde bir parça hamuru buzdolabındaki mayaya karıştırıyorum. Bu sayede mayam hem besleniyor, hem de eskitiliyor.

Ekşi maya buzdolabına konduğunda her şey gibi o da yavaşlıyor, ama yine de 4-5 gün sonra baktığımda üzerine su çıkmış, hafif kararmış. Teyzemin deyimiyle acıkmış. Yaptığım hamurdan parça koyduğumda keyfi tekrar yerine geldi. Uzun süre bir şey yapmayacaksam un ile beslemeye devam edeceğim.

BAŞARISIZ EKMEK VE PİZZA

Bu iş gerçek hayat gibi, bir iki defa başarılı oldum ya, hemen şımardım, "nasıl olsa ne yapsam sonuç şahane oluyor" rahatlığı hakim oldu bana.
Bu kez, hamurumdan pizza ve ekmek yapımı fiyasko oldu. Yaptıklarım anlatayım, hatayı hep birlikte tahmin edelim:

Her zaman olduğu gibi mayamdan 200 gr alıp üzerine 200 gr un ve bir miktarda su ekledim, karıştırdım ve odanın sıcak bir yerine koydum.Bu işleri kapaklı borcamda yapıyorum rahat oluyor. Akşama hazır oldun baskısıyla sık sık kontrol ediyorum bir türlü borcamın buzdolabı soğukluğunu kaybolmadığını fark ettim. Üzerini bez ile sarmak, cam balkonda günek gören yere koymak kâr etmedi. Eşimin önerisiyle 50 dereceye ısıttığım fırına koydum. 15-20 dakika sonra neme lazım deyip fırını kapattım ama ön mayayı fırından çıkarmadım. Yaklaşık 2 saat sonra çıkardığımda hâlâ sıcaklık hissetiğime göre 40 santigrad derece civarında olmalıydı.

Bu ön mayaya 500 gr un ekleyip yoğurdum, bu kez biraz zeytinyağı da ekledim. 2 parçaya ayırdım. Pizza için olanı fırın tepsisine 2 parça halinde açtım. Diğerini altı kesilmiş yarım küre diyebileceğim bir biçimde borcamın içinde bıraktım ve üzerine nemli bezle örttüm.

Yaklaşık 2 saat sonra pizzayı pişirmeye başladık. Pizza hamurları önceden 200 dereceye ısıttığımız fırın attık. 8-10 dk. sonra gördük ki, fırının içinde 2 tane nur topu gibi pita ekmeği belirdi. Ben süper keyiflendim. Eşim iç malzemesini hazırlamıştı, pita kılıklı hamurları fırından çıkarıp malzemeleri üzerine döşeyip tekrar fırına attı. Ama hamurlar çok pişmiş, malzemeler pişmeyecek paniği ile fırın ısısını 160 derecelere falan düşürdü. En son kaşar peynirleri de ekleyip, "pizzalarımızı" fırından çıkardık. Keserken de belliydi de yerken bir felaket ile karşılaştığımızı anladık. Pizza hamuru lastik gibi bir şeydi. Bu şartlardaki pizzayı yemek ne kadar zordur tahmin edersiniz. Üzüldük.

Ben bir yandan pizzaları çıkarır çıkarmaz, ekmeği fırın salladım. Ama öncesinde Ekmek hamuruna yoğurt sürdüğümü söylemem lazım. Ayrıca ekmeği ilk kez borcamın içinde pişirmeye yeltendim. Normal şartlarda 13-15 dk. da pişen ekmeğimin süresini uzata uzata yaklaşık yarım saat sonra bile pişmediğini gördüm. Kesinlik hiç kabarmıyordu. Sonra ters çevirdim, biraz daha pişirdim, fırını söndürdükten sonra da içinde bıraktım ama nafile. Ürün bildiğiniz hamur kütlesi. Ertesi günü üzülerek attım ekmeği.

Özet olarak tahmini hatalarım:
1) Ön mayayı fırında ısıtmaya kalkmak,
2) Hamuru yoğurt kaplamak,
3) Ekmeği borcamın içinde pişirmek.

Hangisinin ya da hangilerinin etkili olduğunu bilmiyorum ama o kadar emek boşuna gidince insan ne kadar üzülüyormuş onu tekrar hatırladım. Çıkardığım ders: Değişiklik yapma, yaparsan bile 1 tek değişiklik yap.

Ekmek yapmak, hayatı öğrenmek gibi, yavaş yavaş.
           

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder